Back

ⓘ Агым – суунун нук менен агуу кыймылы. Жер бетине түшкөн жаан-чачындан, кар жана мөңгүнүн эришинен пайда болгон суулар эңкейишти карай сарыгып агып, бирине бири ..



                                               

Акустикалык агым

Акустикалык агым - чоң интенсивдүү үн талаасындагы чөйрөнүн үзгүлтүксүз агымы. Акустикалык агым бир тектүү эмес эркин үн талаасында, айрыкча андагы ар кандай тоскоолдуктардын жанында пайда болуп, дайыма куюн мүнөздө. Анткени толкундагы чөйрөнүн бөлүкчөлөрүнүн термелиши менен байланышкан жана аны менен таралуучу кыймыл саны толкун жутулганда чөйрөгө берилип, анын үзгүлтүксүз кыймылын пайда кылат. Ошондуктан акустикалык агым ылдамдыгы үндүн жутулуу коэффициентине жана анын интенсивдүүлүгүнө көз каранды, бирок үн толкунундагы бөлүкчөлөрдүн термелүү ылдамдыгынын чоңдугунан ашпайт. Акустикалык ...

                                               

Ламинардык агым

Ламинардык агым – катмарланып бир тартипке келтирилген суюктук же газ агымы. Ламинардык агым илээшкек эмес суюктуктарда же кичине ылдамдыктарда, ошондой эле кичине өлчөмдүү нерселерди суюктук каптап, жай агып өтүшүндө пайда болот. Ламинардык агым ичке түтүктөрдө, подшипниктердеги майларда, суюктукту айланып өтүүдө четки катмарда байкалат. Суюктуктун ылдамдыгы көбөйгөндө кандайдыр бир моменттен баштап, ламинардык агым турбуленттик агымга өтөт. Ал учурда суюктуктун бардык касиеттери, айрыкча агымдын структурасы, ылдамдыктын профили, каршылык закону өзгөрөт. Суюктуктун агымынын режими Рейноль ...

                                               

Молекулалык агым

Молекулалык агым - сейректелген газдын агымы. Мындай газ агымын туташ чөйрө деп кароого болбойт, анткени анын касиеттери молекулалардын баш аламан кыймылынан аныкталат. Молекулалык агымда газдын молекулалары, биринчиден, бүт бойдон алга жылуу кыймылында, экинчиден. бири бирине көз карандысыз жанa баш аламан кыймылда болушат. Молекулалык агымды изилдөөнүн негизин газдар­дын кинетикалык теориясы түзөт.

                                               

Газ өткөрүмдүүлүк

Газ өткөрүмдүүлүк - басым өзгөргөндө катуу заттын газ өткөрүү касиети. Катуу заттын түзүлүшүнө жана басымдын өзгөрүшүнө жараша ал диффузиялык агым, молекулярдыкэффузия жана ламинардык агым болуп бөлүнөт. Диффузиялык агым көңдөйсүз катуу заттын газ өндүрүмдүүлүк мүмкүндүгүн аныктайт. Диаметри газ молекуласынын эркин жүрүү жолунун узундугунан кпчпне көңдөйчө аркылуу газдын өтүшү молекулярдыкэффузия болот. Газдын эркпн жүрүү жолунун узундугунан катуу заттын көңдөйчө диаметричоң учурда ламинардык агымы байкалат.

                                               

Пассат агымдары

Пассат агымдары – Дүйнөлүк Океандын Түндүк жана Түштүк жарым шарлардын тропик жана экватор кендиктериндеги үстүнкү агымдары. Пассат аба агымынын таасиринен пайда болуп, чыгыштан батышка карай агат. Агымдын ылдамдыгы 0.2–1.0 м/сек, чыгымы 45 млн м 3 сек. чейин. Атлантика жана Тынч океандарында пассат аралык каршы агым менен бөлүнгөн эки чоң агымга ажырайт. Инди океанында муссон циркуляциясынын таасиринен Түндүк Пассат агымдары кышында гана болуп, жайкысын муссондук каршы агым менен алмашат.

                                               

Магнус эффекти

Магнус эффекти - суюктук же газдын агымында айланган нерсеге аракет кылчу каптал күчтүн пайда болушу. Аны немец илимпозу Г. Г. Магнус ачкан 1852. Мис., эгер айланып жаткан узун цилиндрди куюнсуз суу агым жайпап агып өтсө, анда суюктуктун илээшкек болушунан агымдын багыты менен цилиндрдин айлануу багыты дал келген жердеги агымдын ылдамдыгы жогорулап, ал багыттар карама-каршы келген жердеги агым ылдамдыгы азаят. Натыйжада цилиндрдин бир жагында басым көбөйүп, экинчи жагында басым азаят. Басымдардын айырмасынын натыйжасында каптал күч пайда бо­лот. Бул күчтүн чоңдугу Жуковский теоремасы менен ...

                                               

Көтөрүү күчү

Көтөрүү күчү – суюктук же газ абалындагы чөйрөдө кыймылдоочу нерсеге, ал чөйрөнүн агым ылдамдыгына перпендикуляр багыт боюнча багытталган толук басым күчү. Көтөрүү күчү нерсени айланып агып өткөн аба агымынын симметриялуу эместигинен пайда болот, мисалы, самолёт канатынын үстүнөн жана астынан өткөн аба агымы бирдей эмес. Канаттын туурасынан кесилишинин симметриялуу эместиги канаттын астынкы бети менен үстүнкү бетинде аба ылдамдыгынын айырмасына алып келет. Жуковский теоремасына ылайык кысылбаган идеалдык суюктуктун канаттын бир бөлүгүнө аракет эткен Көтөрүү күчү Y=pύGL, мында p чөйрө тыгыз ...

                                               

Нордкап агымы

Нордкап агымы - Скандинавия жана Кола жарым аралдадарынын түн. жээктериндеги жылуу агым, Норвег агымынын салаасы. Суусунун орт. темп- расы 4 - 8°С. Ылдамд. 2.5 см/сек. Тузд. 34 - 35%о. Нордкап агымы Баренц деңизи­нин түш батыш бөлүгүнүн тоңбоосуна шарт түзөт.

                                               

Компьютер

Компьютер - бул эсептөөлөрдү жүргүзүүчү машина, жана бир алгоритм менен маалыматты кабыл алуу, сактоо, иштетүү, чыгарууну аткарат. Компьютерлер жаңы чыгып баштаганда, ал жалаң гана эсептөөнү аткарат деген пикирден улам ЭЭМ деп аталып калган. Бирок азыркы күндө ЭЭМдин кызматы - башкаруу болуп эсептелет.

                                               

Космополитизм

Космополитизм - өзүн жер жүзүнүн азаматымын же Ата журтсуз адаммын деп эсептеп, патриоттуулукка каршы туруп, аны тангандык. Ушундай идеяны туткан адамды космополит деп коёбуз. Андай адам өз улутун, Ата журтун танат, эли-нин сыймыгын түзгөн маданиятын четке кагат. Ошентип, космополитизм дүйнөлүк масштабда кездешкен өзүнчө бир идеялык агым, аны империалисттик өлкөлөрдүн бийлөөчүлөрү башка элдерди көз каранды кылып, баш ийдирип турууда пайдаланышат. Көркөм адабиятта да космополитизм идеясы кездешет. Анын негизги максаты өз улутунун маданий салттарын, кылымдар бою түзүлгөн көркөм табылгаларын ...

                                               

Баллистикалык гальванометр

Баллистикалык гальванометр - токтун кыска мөөнөт импульсундагы электрди өлчөөчү прибор. Тажрыйбада маанисин пропорциялаш электр импульсуна өзгөртүүчү магниттик жана электрдик чоңдуктарды өлчөөдө колдонулат.

                                               

Мадагаскар агымы

Мадагаскар агымы - Инди океанындагы жылуу агым, Мадагаскар агымынын чыгыш жана түш. жээгинде, Түштүк Пассат агымынын салаасы. Түш. жана түш. батышты карай 2 - 3 км/с ылдамдыкта агат. Суунун үстүңкү бетинин температурасы февралда 27 - 28°С, августта 22 - 24°С. Түзд. 35 %0 ден ашык. Түш батышта Ийне жы­луу агымына кошулат.

                                               

Реостат

Реостат - Электр тизмегиндеги токту же чыңалууну жөнгө салуучу же алардын чоңдугун чектөөчү электр аппараты. Реостаттын негизги бөлүгү - электр каршылыгы өзгөрмө ток өткөрүүчү элемент. Реостат электр тизмегине жарыш жана удаалаш туташтырылат. Ток күчүн же чьщалууну азыраак өзгөртүүдө Реостат тизмекке удаалаш туташтырылат. Ошондуктан ал электр машиналарында жүргүзгүч ток чойдугун чектөө үчүн колдонулат. Реостатты электр тизмегине жарыш туташтырганда ток күчү жана чьңалуу көп өзгөрөт. Ток күчүн жана чыңалууну кеңири диапазондожөнгө салуу үчүн Реостат потенциометри туташтырылат. диапазондо жө ...

Агым
                                     

ⓘ Агым

Агым – суунун нук менен агуу кыймылы. Жер бетине түшкөн жаан-чачындан, кар жана мөңгүнүн эришинен пайда болгон суулар эңкейишти карай сарыгып агып, бирине бири кошулуп, улам чоңоюп олтуруп, туруктуу нукка куюп, агын сууларды пайда кылат. Агын суулар бири бирине кошулуп, дарыяны жаратат. Дарыя көлгө, деңизге, океанга куят. Бул процесстер агымдын пайда болуу же агым калыптануу процесси деп аталат. Убакыт бирдиги ичинде агып келип, океанга кошулган суу да "дарыя агымы" деп аталат. Ал эми суунун нук аркылуу агуу кыймылын "агын" деп атоо ылайык.

                                               

Фацзя

Фанцзя – Байыркы Кытайдагы идеялык агым. Анын көрүнүктүү өкүлдөрү: Шан ян, Хань Фей ж. б. Фацзянын өкүлдөрү уруулук түзүлүшкө, коомдук-патриархалдык традицияларга каршы күрөшкөн. Цинь падышачылыгында бир катар реформаларды жаратуу менен бирге биринчи Кытай империясын түзүүгө катышкан. Хань фей ж. б. Фанцзянын өкүлдөрү диний мистикага с ырым-жырымдарга каршы болушкан.

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →