Back

ⓘ Адабият тарыхы - адабият таануу илиминин курамдык бөлүгү. Адабият тарыхы дүйнөлүк адабияттын жалпы өнүгүүсүнүн жүрүшүн, конкреттүү көркөм адабияттын жаралыш жан ..



                                               

Вопросы литературы

Вопросы литературы - адабият таануу жанa сын маселелерине арналган ай сайын чыгуучу илимий журнал; 1957-жылдан бери Москвада чыгат. Негизги бөлүмдөрү: "Азыркы күн темаларына", "Теория проблемалары", "Адабият тарыхы", "Чет эл адабияты", "Жазуучунун чеберчилиги", "Жарыялоолор. Кабарлар. Эскерүүлөр", "Обзорлор жана рецензиялар", "Турмуш. Искусство. Сын" ж. б. Журнал кыргыз совет адабиятынын маселелерине да көңүл бурат. Советтик жазуучулар союзу менен СССР ИАнын М. Горький атындагы Дүйнөлүк адабият институтунун органы. Тира­жы 25 200 1976.

                                               

Орхон-Энесай жазма эстеликтери жана кыргыз адабияты

Байыркы түрк жазуусунун эстеликтерин, өзгөчө Орхон-Энесай – Талас жазма булактарын өзүнө чейинки жана өзүнөн кийинки түрк элдеринин маданияты менен адабиятынын тарыхый тутумунан ажыратып кароого болбойт. Академик- жазуучу Т. Сыдыкбеков өзүнүн" Тарых жана Манас” аттуу эмгегинде кыргыз журтунун улуу мурасы" Манас” менен тарыхтын бөтөнчө Орхон-Энесай жазма эстеликтеринин арасындагы байланышты, оошуучулукту текстуалдык да, мазмундук да, тематикалык да жактан табигый ички байланыш деп көрсөтөт. И. Стеблева белгилеген кошоктор менен керээздер кыргыздын бырдык эпосторунда кездешет. Билге кагандын ...

                                               

Палеонтология

Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия. Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек, 2003. И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университети.

                                               

Озмитель Евгений Кузьмич

ОЗМИТЕЛЬ ЕВГЕНИЙ КУЗЬМИЧ 1926–1994 Сынчы, адабиятчы Евгений Кузьмич Озмитель Алма-Ата шаарында 1926-жылы туулган. 1952-жылы КМУнун филология факультетин бүтүрүп, билим алуусун аспирантурада уланткан. 1957-жылы кандидаттык диссертация жактаган, 1972-жылы филология илимдеринин доктору болгон. 1955-жылдан СССРдин 50 жылдыгы атындагы КМУда окутуучу, орус жана чет өлкөлүк адабияттар кафедрасынын башчысы, орус адабиятынын теориясы жана тарыхы кафедрасынын профессору, 1981-жылдан Фрунзедеги орус тили жана адабияты педагогикалык институтунда ПИРЯЛ адабият теориясы кафедрасынын башчысы, илимий иште ...

                                               

Селкинчек

Селкинчек – оюндун түрү. Айылдын четине же дарактуу жерге арканды 2 жанаша жыгачка же кыйгач өскөн дарактын бутагына байлоо менен курулган. Бак-дараксыз жерде селкинчектин ордуна алты бакан тебилген. Селкинчек көңүл ачуу үчүн салынган, ыр, бий же шайыр сөздөр менен коштолгон. Селинчек жаш өспүрүмдөрдү шамдагайлыкка, шайырлыкка көнүк-түрүп, денесинин чымыр болушуна өбөлгө түзгөн.

                                               

Көгмөн тоосу

Көгмөн тоосу – Енисей дарыясы башталган тоонун орто кылымдарда түркий тилде аталышы. Орхон-Енисей даректеринде Көгмөн тоосу кыргыздардын жана ага коңшу турган калктардын аймагы катары баяндалат. Гардизинин маалыматтарында да кыргыздарга байланыштырылат.

                                               

Огуз наме

Огуз – наме”," Өгүз каган”,”Огуз каган” эпосу – тектеш түрк калктарынын баарына бирдей тиешелүү эпостук чыгарма. ”Огуз каган” жөнүндөгү дастан мурдатан эле эчендеген аалымдарды кызыктырып келген. Дастандын алгачкы баяны 13-кылымда көөнө уйгур ариби менен катка алынган Рашид ад-Диндин атактуу" Жамаагат тарыхынан”, Абылгазынын" Түрк санжырасынан” ачык көрүнөт. Огуз каган жөнүндө санжыраларда, уламыш – легендаларда айтылат. Бул чыгармага көңүл буруу 18- кылымда эле башталат. Анын айрым үзүндүлөрүн немис окумуштуусу Ф.Дитц1915-жылы которот. Ошондон бери К.Бичурин, В.Радлов, А.Бернштам, А.Щерба ...

                                               

Гупталар

Гупталар - 4 - 6-кылымда Түндүк Индияны башкарган династия. Магадхалык майда княздардан чыккан. Гупталар мамлекети 320 - 340-ж. ченде түзүлө баштан, 380 - 414-ж. ченде Түндүк Индияны бийлеген. Гупталар жеринин түндүк-батыш бөлүгү 6-кылымда эфталиттердин бийлигинде болуп, андан 528-ж. ченде кутулат. Эфталиттерге каршы согуштан калыбы, ички кризистен да алсыраган Гупталар мамлекети 6-кылымда кулаган. Гупталардын тушунда экономика, исккусство, адабият кыйла гулдөгөн.

                                               

Мазар

Мазар ыйык, сыйынчу жер. бейит, көрүстөн, мүрзө. эгелүү жыгач, касиеттүү караган, колдогону бар деп эсептелген бир түп терек, тал, четин же башка жыгач. Мындай Мазардын жанынан өткөн мусулман чүпүрөктү байлап "бисмилланы" кайталоо менен тобо-топук кылып кетүүгө милдеттүү болгон. Мазарларга оорулуулар, баласыздар, башына оор иш түшкөндөр коно жатып сыйынышкан.

                                               

Салават Юлаев

Салават Юлаев. 6.1752, Текеево кыш., азыркы Башкыртстан, Салават району -26. 9. 1800, Балтикадагы Рогервик порту, азыркы Эстон ССРи, Палдиски ш) - башкырт элинин улуттук баатыры, Пугачёв башында турган дыйкандар согушунда башкырт отрядынын жетекчиси, төкмө акын. 1773-ж. октябрда башкырт отрядын 2 мин адам баштан, Пугачёв таранга өткөн. 1774-ж. 24-ноябрда колго түшүп, Рогервик чебине Эстон ССРи өмүр бою абакка салынган. Анын ырлары эл оозунда сакталган. Салават Юлаевдин ысмында Салават ш. аталган, адабият жана искусство жаатындагы эң жакшы чыгармалар үчүн Башкырт АССР мамлекеттик сыйлыгы бе ...

                                               

Улус

Улус – акимдик-аймактык бирдик. Чыңгыз хандын тушунда мамлекети туюндурган термин. Мааниси боюнча эл дегенди билдирет. Улустун башында нойондордон бир адам турган, ал кандайдыр бир титулга ээ болгон. Кийинчерээк Чынгыз хандын укум-тукумуна бөлүнгөн айрым аймактар Улус аталган.

                                               

Шынаа сымал жазманын келип чыгышы

Болжол менен б.з.ч. 3000-жылы шумерлер пиктографиялык жазмадан шынаа сымал жазмага отушкон.Эмне учун бул жазма шынаа сымал болуп калды? Анын башкы себеби –жазма учун тандалган материалда. Шумерлер кагазды, ага сыя менен жазууну билген эмес. Алар жазуу учун чопо таякчаларды колдонушкан. Чопонун анча кургатыла элек такталарына жыгачтын учу менен из тушургондо, булл издер шынаа сымал болуп калчу. Бул тактаны кунго кургатып алса, анын жазуусу оной менен очкон эмес. Ал эми чолдо кум эч тугонбос болгондой эле, Эки Дарыя аралыгында чоподон мол эч нерсе жок эле. Демек,чопону эч кимден сатып алып о ...

                                               

Мисир

Мисир – Африканын Түндүк-чыгышындагы жана Азиянын Синай жарым аралындагы өлкө. Суэц булуңундагы жана Кызыл деңиздеги айрым чакан аралдар да Мисирге таандык. Түндүгүнөн Жер Ортолук деңиз, чыгышынан Кызыл деңиз, Суэц, Акаба булуңдары менен чулганып, батышынан Ливия, түштүгүнөн Судан, Түндүк-чыгышынан Израиль жана Палестина менен чектешет. Мисир Европа, Америка өлкөлөрүн Азия жана Чыгыш Африка өлкөлөрү менен байланыштырган эл аралык аба жана деңиз жолдорунун кесилишинде жайгашкан. Мисирдин аймагынан Атлантика океанын Инди океаны менен туташтырган кыска деңиз жолу – Суэц каналы өтөт. Аянты 100 ...

                                     

ⓘ Адабият тарыхы

Адабият тарыхы - адабият таануу илиминин курамдык бөлүгү. Адабият тарыхы дүйнөлүк адабияттын жалпы өнүгүүсүнүн жүрүшүн, конкреттүү көркөм адабияттын жаралыш жана өнүгүш процессин, андагы стилдер менен багыттардын пайда болушун, калыптанышын, алмашып турушун, ошондой эле айрым жазуучулардын жекече чыгармачылык өсүү жолун, тарыхын изилдейт. Улуттук же дүйнөлүк адабий өнүгүүнүн процессин терең үйрөнүп, ушул өсүш процессиндеги тигил же бул конкреттүү адабий көрүнүштүн ордун салмактайт, аныктайт. Макалаларды, монографиялык эмгектерди, жазуучулардын жеке чыгармачылыктарын үйрөнүү жана тигил же бул көркөм методдун, түрдүн, жанрдын калыптанышын, өзгөчөлүгүн, тарыхый тагдырын үйрөнүү адабият тарыхынын изилдөө объектисине кирет. Адабият тарыхы боюнча изилдөөлөр айрым учурда бүтүндөй бир доорду, кээде белгилүү бир мезгилдик алкакты камтыйт, кээде белгилүү бир акын-жазуучунун чыгармачылына арналат. Адабият тарыхы тигил же бул конкреттүү адабий процессти, изилдөөдө адабият теориясынын принциптерине негизденет жана адабий материалды кароодо адабий сындын жыйынтыктарын эске алат.

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →