Back

ⓘ Сары суу - 1 кар суусу - кыш бою топтолгон кардын эриген суусу; мөңгү менен кошо Кыргызстандагы агын суулардын негизги булагы болуп саналат. Жаз-жай мезгилдерин ..



                                               

Сары кычы

Сары кычы. Латынча аталышы - - кайчылаш гүлдүүлөр тукумундагы эки же кѳп жылдык өсүмдүк. Гүлү сары, уругу кыгакта. 20ча түрү Түндүк жарым шарда белгилүү. Көп таралганы - кадимки кычы жана дого сымал кычы. Талаада, огороддо, бакчада, шалбаада, жол боюнда жана суу жээгинде отоо чөп катары өсөт. Уругу коркунучтуу. Сары кычынын жаш жалбырагы салат үчүн пайдаланылат. Гүлү балдуу өсүмдүк. Айрым түрү Батыш Европада салат үчүн атайы эгилет.

                                               

Кичи-Кашка-Суу мөңгүсү

Кичи-Кашка-Суу мөңгүсү - Ички Тянь-Шандагы өроон тибиндеги меңгү, Нура тоосунун тун. капталында. Уз. 3.6 км, аянты 3.3 км 2. Кичи-Нарын д-нын оң куймасы - Сары-Күнгөйдүн алабынан орун алган. Башы деңиз деңг. 4280 ж, этеги 3740 м бийиктикте жатат. Меңгудон Кичи-Кашка-Суу озену башталат.

                                               

Полохрум сары аарысы

Полохрум сары аарысы, - Зоогеография жана генофондду сактоо аспектилери боюнча илимий мааниги ээ. Белгилүү болгон экинчи түрү Түштүк Европада, Закавказңеде жана дагы бир катар өлкөлөрдө коргоого алынган. Түркүмдүн эң ири өкүлү биоценозду жөнгө салуу менен эстетикалык мааниси чоң.

                                               

Кабылан

Кабылан, леопард – мышыктар тукумундагы сүт эмүүчү. Дене узундугу 160 смге, куйругу 102 смге, эркегинин салмагы 75 кгга жетет, ургаачысы кичирээк. Денеси булчуңдуу, буттары кыска, жүнү жыш, сары же сары кызыл түстө, кара тактары бар. Африкада, Кавказда, Түштүк Азияда, Түркмөнстандын тоолорунда, Тажикстандын түштүгүндө, Уссури крайында жолугат. Чытырман токойлордо жана түздүктө, суу жээктеринде, калың өсүмдүктөрдүн арасында жашайт. Бугу, тоо эчки ж. б. туяктуулар менен азыктанат. Айрым учурда үй жаныбарларына, ошондой эле куштарга да кол салат. ТКЭСтин Кызыл китебине катталган.

                                               

Коо

Коо – эки жагы бийик, ортосу чуңкур ой жер, аң. Түздүк-ойдуңдуу, бөксө тоолуу аймактарга таандык, нымды сүйүүчү өсүмдүктөр таралган. Жазында кар эриген кезде сууга толот. Коо эрозиялык процесстердин таасиринен пайда болот. Бул түшүнүк геогр. аталыштардын курамында кеңири таралган: Сары-Коо, Сары-Коо-Сай, Кара-Коо ж. б.; Кочкор өрөөнү да мурда Кара-Коо аталган.

                                               

Кашка беде

Кашка беде – чанактуулар тукумундагы бир жылдык же эки жылдык өсүмдүк уруусу. 25тей түрү, анын ичинде КМШ өлкөлөрүндө 12 түрү белгилүү. Кашка беденин сабагы түз, бутактанып өсөт, жылмакай. Жалбырагы үчилтик, чети тарамдуу. Гүлү майда, чачы сымал, сары же ак. Чанагы сөлпү, кара же сары, уругу майда. 1000 данынын салмагы 1.7–1.9 г. Тамыры чың, жерге 1.5–2 м терең кирет. Кургакчылыкка, суукка чыдамдуу, топуракты анча тандабайт. Акиташтуу топуракта жакшы өсөт. Негизинен эки түрү – ак кашка беде жана сары же дары кашка беде көп эгилет. Тоютка негизинен ак кашка беде айдалат. Курамында белок, ви ...

                                               

Тандыр-нан

Танды́р нан - улуттук нан. Борбордук Азия элдеринде тандыр нан, улуттук колдонмо болгон - тандырда бышырылат. Тандыр нандын курамына - буудай уну, суу, ачыткы, каймак, сүт, маргарин, түрдүү уруктар, кунжут, кызгалдак ж.б. киришет. Негизинен тандыр нандын чай менен же түрдүү тамак-аштар менен жээшет. Тандыр нанды ысык кезинде каймак, сары май менен жээген даамдуу болот. Тандыр нанды жасагандын көрчүлүк түрү бар, ар бир улут өзүчө даамдуу бышырышат. Тандыр нандын бир нече түрү.

                                               

Азоттуу суулар

Азоттуу суулар - курамындагы газдардын негизин азот газы түзгөн табигый суулар. Сейрек кездешүүчү бул сууларда көбүнчө аргон, гелий, неон, криптон, ксенон ж. б. инерттүү газдар да кездешет. Кыргызстандагы минералдуу суулардын басымдуу тобун азоттуу суулар түзөт жана алардын катарына Жалал-Абад, Ысык-Ата, Жыргалаң, Ак-Суу, Сары-Жаз, Аламүдүн, Алтын-Арашан булактары, Чоң-Кызыл-Суу, Көкө-Мерен, Ысык-Көлдөгү бургулоо көзөнөктөрү менен чыккан минералдуу суулар кирет. Алардын курамындагы газдарда азот басымдуулук кылат. Азоттуу суулар гранит, гранодиорит, гнейстер ж. б. тоотектер аркылуу сарыкка ...

                                               

Бадыраң

Бадыраң - ашкабактар тукумундагы бир же көп жылдык чөп өсүмдүк. Өзөк тамырлуу, сабагы жерге төшөлүп же оролуп өсөт. Жалбырагы жазы, беш бурчтуу, учтуу; кезектешип жайгашат. Гүлү коңгуроо сымал, өңү сары. Негизинен бир үйлүү, айрым ;жыныстуу өсүмдүк. Мөмөсү сүйрү, көп уруктуу. Анын 30дай түрү негизинен Африкада, айрым түрү Азияда кезигет. Ал жарык, нымдуу, жылуу жерде жакшы өсөт. Эгилме бадыраң Индиядан таралган. Бардык жерде өстүрүлөт. Жаңы кезинде, туздалган, маринаддалган түрдө желет. Курамында суу, кургак зат, андан ичкери кант, белок, май, клетчатка, С, В2 витаминдери, органикалык к-та ...

                                               

Чоң-Алай кырка тоосунун мөңгүлөрү

Чоң-Алай кырка тоосунун мөңгүлөрү орографиялык өзгөчөлүктөрү боюнча үч топко бөлүнөт. Батыш бөлүгү Мөк-Суу менен Кызыл-Суунун кошулушунан Терс-Агар ашуусуна чейинки 64 км челик бөлүгүндө жалпы аянты 94.6 км 2 ге жеткен 44 мөңгү жайгашкан. Борбордук бөлүгү Терс-Агар ашуусунан Кызыл-Арт ашуусуна чейинки 92 км челик бөлүгү эң мөңгүлүү. Бул бөлүктүн орточо бийиктиги 600 м ден ашык, эң бийик жери Ленин атындагы чоку. Мөңгүлөрдүн жалпы аянты 361.7 км 2. Кызыл-Арт ашуусунан Кытай менен чектешкен Ат-Жайлоо чокусуна чейинки 30 км челик бөлүктүн орточо бийиктиги - 5500 м, эң бийик жери - 6601 м. Мын ...

                                               

Хлор оксиддери

Хлор оксиддери - хлор менен кычкылтек бирикмелери: Сl2,О, Сl2O3, Сl,О6, Сl2O7, Сl2О8. Хлор оксиди, Сl2О сары-күрөң түстөгү кескин жыттуу газ; балкып эрүү t-121оС, кайноо 12°С, сууда, орг. эриткичтерде эрийт. Хлор кош оксиди, СlO2, - кызгылт сары түстөгү газ, күчтүү окистендиргич эрүү I -59°С, кайноо t 10°С, күкүрт жана уксус кислоталарында, сууда. орг. эриткичтерде жакшы эрийт. Щелочтор менен кошулуп, хлорит жана хлораттар пайда кылат. Текстиль ө. ж-нда агарткыч катарында колдонулат. Хлор үч оксиди, Сl2О6 - абада түтөгөн кочкул-кызыл түстөгү суюктук; эрүү t 3.5°С, кайноо 1203°С. Жеңил окис ...

                                               

Лотостор

Лотостор – эки үлүштүү өсүмдүктөр катары жана жалгыз тукуму. Сырткы кебетеси кумара гүлдүүлөргө окшош. Алардан чаңча бүртүгү, гинецейлери жана башка органдарынын түзүлүштөрү менен айырмаланат. Алардын түпкү теги жалпы болушу мүмкүн деп божомолдонот. Лотостор тукумунун 1 уруусу 2 түрү бар. Лотостордун жалбырагы ири, калкан сымал, суу үстүндө калкып жүрөт. Гүлү чоң, 2 жыныстуу жалгыз гүлү узун гүл сабагында жайгашкан, желекчелери менен энелиги көп. Мөмөсү конус сымал, бир нече жаңгакчалуу. Жаңгакчалуу лотос Түштүк-Чыгыш Азия, Түндүк-Чыгыш Австралия, Европанын түштүгүндө, Ыраакы Чыгышта кезде ...

                                     

ⓘ Сары суу

Сары суу -

1) кар суусу - кыш бою топтолгон кардын эриген суусу; мөңгү менен кошо Кыргызстандагы агын суулардын негизги булагы болуп саналат. Жаз-жай мезгилдеринде кар көп эрип, дарыяларда ташкынды пайда кылат;

2) чополуу жана лёсстуу аймактар аркылуу агып өткөн киргилт суулар да сарысуу деп аталат, мис., Кытайдагы Хуанхэ Сарыдарыя дарыясы;

3) сарысуу - ири, жайык, башкы дарыя деген маанини да берет; ушул мааниде топоним катары Орто Азия, Казакстанда кеңири таралган, мис., Казакстандагы Сарысуу дарыялары

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →