Back

ⓘ Куралдар - Кыргызстандагы таш доору, Текесекирик, үңкүр, Сел-Үңкүр эстелиги, Астрономиялык приборлор жана аспаптар, Аңчылык куралы, Электрондук өлчөгүч курал ..



                                               

Кыргызстандагы таш доору

Кыргызстандагы таш доору - Кыргыз Республикасы ээлеген аймактын таш доорундагы тарыхы. Кыргызстандагы таш доору б.з.ч. 2 млн. 600 - 4 миң жылдыктар аралыгындагы мезгилди камтыйт.

                                               

Текесекирик, үңкүр

Текесекирик, үңкүр – Нарын шаарынын чыгыш тарабындагы Нарын дарыясынын сол өйүзүндөгү неолит дооруна таандык таш куралдар үңкүрү. Үңкүрдөн диска сымал нуклеус, микролиттик куралдар табылган. Археолог А. Н. Бернштам тарабынан чалгындоо иштери жүргүзүлүп, мезолит, неолит доорлоруна тиешелүү экендиги аныкталган. Кийин жол куруу учурунда бузулуп, түп орду менен талкаланган.

                                               

Сел-Үңкүр эстелиги

СЕЛ-ҮҢКҮР ЭСТЕЛИГИ – төмөнкү таш дооруна таандык Хайдаркан шаарына жакын жерде жайгашкан археологиялык эстелик. 1-жолу Борбордук Азияда сфероид, кливер, кол чокмору, найзанын башы сымал куралдар жана сүт эмүүчү жаныбарлардын тиштери табылган. Алынган маалыматтарга таянып, археолог Ө.Исламов эстеликти 1 млн. 100 жыл мурдагы мезгилге таандык экендигин аныктап, табылган куралдардын мындан 1.4–2.5 млн. жыл мурдагы Жакынкы Чыгыш жана Чыгыш Африкада табылган куралдар менен окшоштугу бар экендигин божомолдогон. Сел-Үңкүр эстелигинен табылган ашель дооруна тиешелүү куралдар, баш сөөктүн калдыгы, т ...

                                               

Астрономиялык приборлор жана аспаптар

Астрономиялык приборлор жана аспаптар - астрономиялык байкоолорду жүргүзүүгө арналган куралдар. Буларга байкоо жүргүзүүчү ж-а жарыкты анализдөөчү аппараттар, убакытты өлчөөчү приборлор, эсептеп чыгаруучу машиналар кирет. Оптикалык телескоптор асман объектилеринин жарыгын топтоп, алардын сүрөттөлүшүн түзөт. Алар оптика схемалары б-ча, күзгүлүү система - рефлекторлор, линзалуу система-рефракторлор ж-а күзгүлүү-линзалуу система болуп бөлүнөт. Телескоптор колдонулушуна жараша жылдызды, тумандуулукту, галактиканы, планеталарды ж-а Айды изилдөөчү болуп айырмаланат. Колдонулуучу аспаптарга: кассе ...

                                               

Аңчылык куралы

Аңчылык куралы – аңчылык кылууга арналган жарандык куралдар. К. к-дары: а) өзөгү сайлуу ок атуучу курал; б) жылма өзөктүү ок атуучу курал, анын ичинде сайлуу бөлүгүнүн узундугу 140 мм. ден ашпаган куралдар, аралаш ок атуучу курал; в) аралаш ок атуучу курал; г) үйлөө кубаты 25 Дж.дан ашпаган желмылтык; д) ок атпаган курал. == Колдонулган адабияттар == Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

                                               

Электрондук өлчөгүч курал

Электрондук өлчөгүч курал – өлчөөчү бөлүктөрү электрондук элементтерден турган курал; иш жүзүндө бардык электр чоңдуктарын, о. эле электрдик эмес чоңдуктарды өлчөөдө пайдаланылат. Электрондук өлчөгүч куралдар аналогдуу жана цифралуу к.Цифралуу электр өлчөгүч курал болуп экиге бөлүнөт. Электрондук өлчөгүч куралдарга амперметр, вольтметр, түзөткүчтүү электр өлчөгүч курал, омметр, фазометр, электрон-нур осциллографы ж. б. кирет. Электрондук өлчөгүч куралдар техникалык стандартка жооп берет жана эсептөө техникасы менен бириктирүүгө ыңгайлуу.

                                               

Радиоактивдүү жаан-чачын

Радиоактивдүү жаан-чачын – атмосферадан жерге радиоактивдүү элементтер жаан же кар менен кошо түшсө, радиоактивдүү жаан-чачын деп аталат. Ал ядролук куралдар сыналгандан кийин жана атом энергиясы менен иштеген реакторлор аварияга учурагандан соң күчөйт. Өтө ургаалдуу радиоактивдүү жаан-чачын 1950–60-жылдардагы бир нече ядролук куралдар сыналганда, ошондой эле Чернобыль авариясынан кийин байкалган. Кийинчерээк радиоактивдүү жаан-чачындын белгилери көпчүлүк мөңгүлөрдө кезигери аныкталган.

                                               

Коло доору

Коло доору - болжол менен биздин заманга чейинки 4-миң жылдыктан 1-миң жылдыктын башына чейинки тарыхый маданий мезгил. Бул учурда маданий борборлордо колодон, эмгек шаймандарын жана согуш куралдарын жасоо өнүккөн. Түштүк Иран, Түркия жана Месопотамиядан биздин заманга чейинки 4-миң жылдыкка таандык эң байыркы коло куралдар табылган. Кийинчерээк коло куралдары Египетте, Индияда, Кытайда жана Европада пайда болгон. Америкадагы Коло доорунун өзүнчө тарыхы бар. Перу жана Боливиянын аймактары кийинки тиуанаку маданияты деп аталган металлургиянын борбору болгон. Биздин заманга чейинки 1-миң жыл ...

                                               

Кожогор эстелиги

Кожогор эстелиги – жогорку палеолит дооруна таандык археологиялык эстелик. Кыргызстан менен Тажикстандын чегарасындагы Исфара суусунун өрөөнүндө Ходжа-Гор кыштагына жакын жерден 1954-жылы А.П.Окладников тарабынан табылган. Жогорку сапаттагы тунук, кара, жашыл түстөгү оттук таштан жасалган түрдүү көлөмдөгү жана түзүлүштөгү нуклеустар, жалпак тегерек кыргычтар, башы учтуу куралдар, көзөгүчтөр, эки кыры тегизделген жалпак таштар, жараңкалар табылган. Таш куралдары Каспий деңизи тарабында жогорку палеолит мезгилинде даярдалган куралдарга жакындыгы бар. Мындай куралдар Крымда, Иранда, Алдыңкы А ...

                                               

Шамал

Шамал - абанын жер бетине жарыш кыймылы; атмосфералык басымдын ар түрдүүлүгүнөн пайда болот. Басымдын кескин өзгөрүшүнөн жогорку басымдуу жерден төмөнкү басымдуу жерди карай согот. Бирок абанын кыймылына башка күчтөр да таасир кылат. Сүрүлүүнүн таасири абанын төмөнкү катмарында гана чоң. Бийиктеген сайын сүрүлүүнүн таасири азайып, шамалдын ылдамдыгы тездейт. Шамалдын узактыгы жана ылдамдыгы абанын басымынын өзгөрүшүнө жараша болот. Шамалдын багыты жана ылдамдыгы флюгер, анемометр сыяктуу куралдар менен өлчөнүп, м/сек, км/саат, кээде көз болжол менен аныкталып, балл менен туюнтулат. Жер шар ...

                                               

Мустье доору

МУСТЬЕ ДООРУ – палеолиттин эң акыркы мезгили. Б. з. ч. 150–120-миң–40–35-миң жылдыктарда өкүм сүргөн. Бул доорду "ортоңку палеолит" деп да аташат. Доордун аталышы 19-кылымдын орто ченинде Францияда ачылган Ле-Мустье үңкүрүнүн аты менен байланыштуу. Олдувай, ашель доорлоруна салыштырмалуу мустье эстеликтери Евразиянын көп жерлеринде кездешет. Куралдар ар кандай эмгек процессине ылайыкташтырылып жасалган. Мис., кыргыч сымал куралдар менен аңчылыкта өлтүрүлгөн жаныбарлардын этин кесүүгө жана терисин иштетүүгө мүмкүн болгон. Башы учтуу куралдар сайуу, кесүү үчүн пайдаланылып, канжар, бычак кат ...

                                               

Автомат (курал)

Биринчи дүйнөлүк согушта көлөмү жагынан чакан жана ыңгайлуу мылтык менен тапанчага караганда күчтүүрөөк куралдын зарыл экендиги билинген. Мындай муктаждыктан кийин азыркы автоматтын алгачкы үлгүсү ойлонуп табылган. Италиялыктар тарабынан 1915-жылы тарыхта биринчи жолу" Ревелли” деген автомат колдонула баштаган.

                                               

АК-46

АК-46 - Калашников автоматынын эксперименталдуу сериясы, 1944-жылы өзү октолуучу карабиндин негизинде Калашников конструторлаган жана 1946-жылы конкурска катышуу үчүн көрсөтүлгөн. Американын винтовкасы M1 Garand менен окшоштуктары болгон. Сыноонун экинчи турунан кийин комиссия тарабынан колдонууга жараксыз деп табылган.

                                               

Граната

Граната - душмандын аскерин жана техникасын зыяндатууга арналган согуш куралдарынын бир түрү. Ал артиллериялык куралдан атылат же граната ыргыткыч жана кол менен ыргытылат да, душманды жарылуудан пайда болуучу темир сыныкчалары, толкун күчү менен зыянга учуратат. Граната металл корпустан, жарылуучу заттан жана дүрмөттөн турат. Ал аракети боюнча согуп талкалоочу, тоскоолдукка тийгенде же_абада жарылуучу болуп бөлүнөт. Азыркы кездеги кол менен ыргытма Граната массасы 0.3 - 1.2 вг жарылганда 3 миңге жакын сыныктар чачырап, 5 - 200 м радиуста зыян келтирет. Кол менен ыргытма Гранатанын жөө аск ...

                                               

Калашников автоматы

Калашников автоматы, АК-47 - азыркы кезде дүйнөдө Калашников автоматы тууралуу билбеген өлкө, аскер адамы жок болсо керек. Бул алмашкыс куралды ойлоп тапкан адам Михаил Тимофеевич Калашников 1919-жылы 10-ноябрда Орусиянын Алтай аймагынын Курья айылында туулган. Үйбүлөдө 17-чи бала болгон. 1938-жылы Кызыл Армияга чакырылып, аскердик кызмат өтөөнү танкалык бөлүктөн баштаган.

                                               

Мылтык

Мылтык - сайлуу жана сайсыз найлуу ок атма курал. Мылтык аң уулоочу, аскердик, спорттук жана башка болуп айырмаланат. Аңчылыкта найы сайсыз жана сайлуу мылтыктар колдонулат. Аскердик мылтык өзү дүрмөттөлмө жана автоматтык атылма болуп, найына сай салынат. Сай октун айланып, туруктуу алыска учушун, объектиге таамай тийишин камсыз кылат. Спорттук мылтык спорттук максаттар үчүн ар кандай буталарды атууга арналат. Мылтык улам жакшыртылуу менен анын айкалышкан түрлөрү колдонулууда. Мылтыктын негизги бөлүктөрү: кундак, най, машаа, кароол, прицел, ок салгыч куту, кармагыч, аткыч илмек жана сактаг ...

Азиль маданияты
                                               

Азиль маданияты

Азиль маданияты – таш доорундагы алгачкы мезалитке тиешелүү археологиялык маданият. 1887–89-жылы француз архехологу Э. Пьет илимге киргизген. Түштүк Франциядагы Мас-д Азиль үңкүрүнүн аты менен аталган. Негизинен Франциянын, о. эле ГФРдин аймагында таркаган. Азиль менена сөөктөн, мүйүздөн жасалган куралдар мүнөздүү, ал куралдар оттук таштын жука калкандары менен мизделген. Бугунун мүйүзүнөн жалпак гарпундарды жасашкан.

                                               

Жазайыл

Жазайыл - эпосто мылтыктын бир түрү катары айтылат, Алжирден чыккан мылтык 17-кылымдан баштап Алдыңкы Азия аркылуу Орто Азия элдерине тараган. Ошондуктан өзбек эпосторунда "жозаил милтик", казактарда "жезаир мылтык" түрүндө аталат.

Тапанча
                                               

Тапанча

Тапанча - жакын жерден бир кол менен кармап атууга ылайыкталган кичинекей кол курал. Тапанчанын кеңири таралган түрлөрү: бир октуу жана өзү дүрмөттөлмө.

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →